W latach 1995 - 2008 EUROREG realizował następujące programy badawcze i ekspertyzy.

 

 

BADANIA

2009

2008


2007

  • Warunki życia społeczeństwa polskiego. Problemy i strategie; badanie realizowane wraz z CBOS.
  • CULTPLAN "Planowanie jako element kultury w Europie" (Planning as culture in Europe - Learning from differences in planning related to the cultural context). Badanie realizowane w ramach Programu INTERACT. Koordynacja prof. G. Gorzelak.

 

2006

  • ESPON 1.2.3: Identyfikacja istotnych przestrzennie aspektów Społeczeństwa Informacyjnego (Identification of Spatially Relevant Aspects of The Information Society); badanie realizowane w ramach ESPON, koordynowane przez prof. G. Gorzelaka i dr A.Olechnicką. Więcej informacji na stronie http://www.espon.eu.
  • ESPON 3.4.2: Efekty przestrzenne polityki ekonomicznej UE i lokalizacja działalności gospodarczej (Territorial Impacts of EU Economic Policies and Location of Economic Activities); badanie realizowane w ramach ESPON, koordynowane przez prof. G. Gorzelaka i dr M. Kozaka. Więcej informacji na stronie http://www.espon.eu.
  • ESPON 3.2: Scenariusze dla Europy (Spatial Scenarios and Orientations in Relation to the ESDP and Cohesion Policy); badanie realizowane w ramach ESPON, koordynowane przez prof. G. Gorzelaka i dr M. Kozaka. Więcej informacji na stronie http://www.espon.eu.
  • SRDTOOLS: "Metody i narzędzia dla oceny wpływu polityk spójności na trwały rozwój regionu" (Methods and tools for evaluating the impact of cohesion policies on sustainable regional development (SRD), projekt realizowany w ramach VI Programu Ramowego. Koordynanacja G. Gorzelak.Celem projektu było przetestowanie i udoskonalenie metod i narzędzi dla oceny wpływu polityk spójności na trwały rozwój regionu. W efekcie zostały wypracowane metody oceny polityk regionalnych, które pozwolają na polepszenie wkładu tych polityk w trwały rozwój regionu. Badanie prowadzone było w oparciu o model czterech kapitałów.

2005

  • ESPON 2.4.2: "Zintegrowana analiza obszarów transnarodowych i narodowych w oparciu o rezultaty programu ESPON" (Integrated Analysis of Transnational and National Territories Based on Espon Results); badanie realizowane w ramach ESPON, koordynowane przez G. Gorzelaka. Więcej informacji na stronie http://www.espon.eu.
  • ESPON 2.2.2: "Efekty przestrzenne "aquis communitaire", funduszy przedakcesyjnych i programów Phare/Tacie" (Territorial Effects of Applying the EU "Acquis" and Community Polices as Well as Pre-Accesion Aid and Phare); badanie realizowane w latach 2003-2005 ramach ESPON, koordynowane przez G. Gorzelaka. Więcej informacji na stronie http://www.espon.eu.
  • EXLINEA: Zamknięte granice jako arena współpracy: przebudowa zewnętrznych granic Europy - Polityka, Praktyka, Percepcja (Lines of Exclusion as Arenas of Co-operation: Reconfiguring the External Boundaries of Europe - Policies, Practices, Perception), projekt realizowany w ramach V Programu Ramowego. Koordynacja G. Gorzelak.

2004

  • Instrumenty rynku pracy w skali lokalnej - badania sfinansowane przez KBN koordynowane przez R. Szula, w latach 2002-2004. Celem badań była ocena skuteczności instrumentów stosowanych do walki z bezrobociem oraz wskazanie pożądanych kierunków przekształcenia polityki zwalczania bezrobocia. Rezultaty badań zostały opublikowane w książce pt. "Rynek pracy w skali lokalnej".
  • Metropolia - region: nowe relacje w gospodarce informacyjnej - badania sfinansowane przez KBN, koordynowane przez G. Gorzelaka, realizowane w latach 2002-2004. Celem badań była identyfikacja: rodzaju, siły, kierunku i zwrotu relacji łączących wybrane polskie metropolie (Warszawa, Poznań, Trójmiasto) z ich regionalnym otoczeniem, na tle rosnącego znaczenia ich powiązań międzynarodowych i krajowych. Przyjęta hipoteza badawcza zakładała, że związki między metropolią i regionem ulegają relatywnemu osłabieniu, w związku z czym, zaplecze regionalne odgrywa coraz mniejszą rolę w procesach rozwoju metropolii, czego efektem jest jego marginalizacja i pogłębienie różnic w poziomie rozwoju między centrum (metropolią) i peryferiami (otoczeniem regionalnym). Rezultaty badań zostały opublikowane w książce pt. "Metropolia i jej region w gospodarce informacyjnej".
  • Polityczny i kulturowy kontekst rozwoju gospodarczego, badanie realizowane w latach 2001-2004 przez prof. J. Hryniewicza.

2003

  • Przesłanki efektywności współdziałania i decydowania zbiorowego - badania realizowane w latach 2000-2003 przez prof. J. Hryniewicza.

2000

  • Społeczno-ekonomiczne uwarunkowania kształtowania przestrzeni polskich miast - badania koordynowane przez B. Jałowieckiego, realizowane w latach 1998 - 2000;dotyczyły skutków procesów transformacji dla przekształceń funkcjonalno-przestrzennych (tworzenia się nowej przestrzeni biznesowej oraz mieszkaniowej, segregacji społecznej, powstawania klasy metropolitarnej itp.) w dużych miastach Polski. Celem poznawczym badań była analiza ekonomiczno-społecznych czynników kształtowania przestrzeni miejskiej oraz wpływ jej przekształceń na zmiany struktury społecznej i sposoby użytkowania miasta przez jego mieszkańców. Celem teoretycznym projektu było potwierdzenie ogólnych prawidłowości w rozwoju miast i/lub wykrycia pewnych specyficznych cech przejścia od gospodarki sterowanej centralnie go gospodarki wolnorynkowej. Celem aplikacyjnym było opracowanie wniosków do opracowania strategii rozwoju polskich miast. Rezultaty badań zostały opublikowane w książce pt. "Społeczna przestrzeń metropolii".
  • Procesy przekształceń lokalnych elit politycznych w Polsce- badania sfinansowane przez KBN, realizowane przez M. Halamską. Badania zmierzały do charakterystyki procesu rekompozycji elit lokalnych w okresie transformacji i chciały ukazać jego złożoność na szczeblu lokalnym, wynikającą z wzajemnego powiązania procesów społecznych, gospodarczych i politycznych. W 1999 r. zrealizowano badania empiryczne w trzech gminach na losowych próbach mieszkańców oraz badania na zbiorowości kandydatów na radnych w 1998 roku oraz wybranych radnych w kadencji 1998 - 2002. Rezultaty badań zostały opublikowane w książce pt. "Reprodukcja czy wymiana przekształcenia lokalnych elit politycznych w Polsce w latach 1990-1998".
  • Regionalne i lokalne aspekty polityk sektorowych (1998-2000)- badania sfinansowane przez KBN były koordynowane przez G. Gorzelaka i dotyczyły skutków, jakie dla układów terytorialnych niosły decyzje podejmowane w układach działowo-gałęziowych. W 1999 r. badano specjalne strefy ekonomiczne oraz gminy, w których funkcjonował program PHARE "Program Inicjatyw Lokalnych". W ramach badań podjęto także szacunek wielkości nakładów na polityki sektorowe, podjęto także sondażowe badania - prowadząc wywiady z przedstawicielami kierownictw resortów - nt. rozumienia "polityki regionalnej" przez te resorty. Badania zostały zakończone w 2000 r., ukazała się publikacja prezentująca przeprowadzone badania pt. " Polskie Specjalne Strefy Ekonomiczne: zamierzenia i efekty".

1999

  • Procesy uczestnictwa polskich metropolii w gospodarce globalnej (1998-1999) - przedmiotem badań empirycznych sfinansowanych przez KBN, a koordynowanych przez A. Kuklińskiego były,m.in. doświadczenia przedsiębiorstw działających na obszarze trzech polskich metropolii. W roku 1999 przeprowadzono zasadniczy etap badań koncentrując uwagę na problematyce globalizacji gospodarki i globalizacji nauki. Badania te były pionierską eksploracją obszaru spotkania polskiej metropolii z rzeczywistością globalną. Wyniki badań ukazały się drukiem na początku 2000 r. w publikacji pt. "Globalizacja polskiej metropolii. Doświadczenia i perspektywy".
  • Transformacja systemowa z perspektywy gminy (1998-1999)- badania sfinansowane przez KBN prezentują względnie całościowo procesy transformacji systemowej z perspektywy lokalnej. Badania objęły trzy sfery rzeczywistości lokalnej: przekształcenia własnościowe i kształtowanie się przedsiębiorczości, powstawanie instytucji i formowanie się układu lokalnych liderów, opinie i postawy mieszkańców. W wyniku badań powstała książka pt. "Transformacja systemowa z perspektywy Dzierzgonia" Warszawa 1999.

1998

  • Regionalne systemy innowacji (1997-1998) - program był międzynarodowym zadaniem badawczym prowadzonym na zlecenie Unii Europejskiej w dziewięciu krajach Unii oraz w Polsce i na Węgrzech. Jego celem było rozpoznanie regionalnych systemów innowacji (RSI) w wybranych regionach, ich charakterystyka, określenie słabych elementów i sformułowanie celów, mających na celu wzmocnienie RSI, a tym samym wzmocnienie konkurencyjności regionów. Istotnym aspektem było określenie roli władz centralnych i regionalnych w stymulowaniu tych procesów. Program umożliwił empiryczne zbadanie siły i zakresu związków między przedsiębiorstwami, instytucjami zaplecza naukowo-badawczego oraz władzami publicznymi na szczeblu krajowymi regionalnym.
  • Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju regionalnego i lokalnego" (1997-1998) - grant KBN, którego przedmiotem była empiryczna analiza przejawów współpracy przygranicznej wzdłuż wszystkich lądowych granic Polski. Wyniki badań posłużyły do sformułowania sugestii pod adresem polityki regionalnej państwa, a także polityki rozwoju województw oraz układów lokalnych.
  • Regionalne różnice stabilności systemu politycznego (1996-1998) - celem programu badań sfinansowanych przez KBN była analiza systemu politycznego wybranych województw, określenie stopnia ich autonomii w stosunku do układu centralnego, kształtowanie się elit regionalnych oraz percepcja funkcjonowania województwa przez jego mieszkańców.
  • Ucieczka mózgów z nauki i szkolnictwa wyższego - badania te, sfinansowane przez KBN, były prowadzone w dwóch przekrojach czasowych, w roku 1991 oraz w 1994 i miały na celu analizę odpływu pracowników naukowych za granicę i do innych zajęć w kraju, a także poznanie opinii kierowników instytucji naukowych na temat przyczyn "ucieczki mózgów". Wyniki badań zostały opublikowane w dwóch książkach. W 1997 r. podjęto trzeci etap badań, które również dotyczył losów polskich uczonych, ale już po ich wyjeździe z Polski.

1997

  • Instytucjonalne zaplecze rozwoju regionalnego (1996-1997) - studia te były realizowane w programie ACE finansowanym przez Komisję Europejską, we współpracy z placówkami naukowymi: Niemiec, Węgier i Wielkiej Brytanii. Ich celem była analiza roli instytucji wspomagających rozwój regionalny takich jak: agencje rozwoju, izby przemysłowo-handlowe oraz organizacje międzyregionalne i ponadlokalne.
  • Koniunktura gospodarcza i mobilizacja społeczna w gminach (1995-1997)- program sfinansowany przez KBN miał na celu pokazanie czynników dynamizujących rozwój lokalny oraz ich ekonomicznych, społecznych i politycznych uwarunkowań w kontekście regionalnym. Badania prowadzone były przy pomocy trzykrotnie powtarzanej ankiety, co umożliwiło pokazanie tendencji zmian w rozwoju lokalnym. Ukazały się trzy raporty, zawierające wyniki badań prowadzonych w 1995, 1996 i 1997 r.
  • System polityczny a rozwój gospodarczy, badanie realizowane w latach 1996-1997 przez prof. J. Hryniewicza.

1996

  • Nauka- Technologia - Gospodarka - program sfinansowany przez KBN oraz British Council miał na celu analizę zmieniających się relacji miedzy nauką i ekonomią w sytuacji szybkich zmian technologii. Kluczowym problemem badawczym w obrębie tej triady był proces tworzenia i absorpcji innowacji w perspektywie globalnej oraz poszczególnych krajów, zarówno przodujących technologicznie jak i opóźnionych w rozwoju gospodarczym. Plonem programu jest publikacja "Production of Knowledge and the Dignity of Science", wydana w 1996 r.
  • Transformacja Europy Bałtyckiej - program sfinansowany przez Uniwersytet Warszawski oraz sponsorów zagranicznych (Centre International de Formation Européenne w Nicei, Akademie für Raumforschung und Landesplanung w Hanowerze oraz firmę "Danuta" Ltd. w Malborku) miał na celu przedstawienie miejsca krajów Bałtyckich na kontynencie europejskim oraz ich roli w przyszłej zintegrowanej Europie. Wynikiem badań są dwa tomy w języku angielskim: "European Space - Polish Space -Baltic Space", wydane w 1996 r.
  • Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju - badania sfinansowane przez grant KBN, ustanowiony na zamówienie b. Centralnego Urzędu Planowania, miały na celu przygotowanie naukowych podstaw opracowania koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju. EUROREG realizował trzy podprogramy badawcze: "Prognoza zmiany miejsca polskiej przestrzeni w kontekście europejskim", "Diagnoza przekształceń strukturalnych przestrzennego zagospodarowania kraju" oraz "Społeczno-kulturowe uwarunkowania przekształceń przestrzennego zagospodarowania kraju". Wyniki tych prac zostały opublikowane w latach 1996 i 1997w trzech książkach: "Oblicza polskich regionów", "Problemy przestrzeni Europejskiej" oraz "Przemiany polskiej przestrzeni".
  • Ruchliwość pracowników naukowych, badanie realizowane  w latach 1995-1996 przez prof. J. Hryniewicza.

1995

  • Turystyka na obszarach wiejskich Polski- badania zrealizowane na zlecenie programu PHARE TOURIN II dotyczyły waloryzacji przestrzeni turystycznej Polski z punktu widzenia zasobów środowiska naturalnego i kulturowego, natężenia ruchu turystycznego oraz możliwości rozwoju tzw. agroturystyki.
  • Europa Środkowa i Wschodnia 2000 - międzynarodowy program badawczy sfinansowany przez Dyrekcję XII Komisji Unii Europejskiej, a koordynowany przez EUROREG, obejmował cztery kraje: Czechy, Polskę, Słowację i Węgry. Celem tego programu było przedstawienie punktu startu tych państw w momencie rozpoczęcia procesów transformacji systemowej i możliwości ich rozwoju w perspektywie integracji europejskiej. Badania dotyczyły zagadnień wzrostu gospodarczego, restrukturyzacji gospodarczej, przekształceń struktury społecznej, zmian instytucjonalnych, ewolucji sytuacji politycznej, problemów edukacji, nauki i technologii oraz przekształceń regionalnych. Wyniki badań zostały opublikowane w 1994 r. w wydawnictwach Komisji Europejskiej pt. "Eastern and Central Europe 2000" oraz w książce pt. "Europa środkowa 2005 -perspektywy rozwoju", Warszawa 1995, wydanej wspólnie z Komitetem Prognoz "Polska w XXI wieku" PAN.

1994

  • Rynek pracy intelektualnej w Polsce, badanie realizowane w latach 1993-1994 przez prof. J. Hryniewicza.

1992

  • Ucieczka mózgów z nauki polskiej i szkolnictwa wyższego, badanie realizowane w latach 1991-1992 przez prof. J. Hryniewicza.

1991

  • Stosunki własności a motywacje menadżerskie;  badanie realizowane  przez prof. J. Hryniewicza.

EKSPERTYZY

2008

Wpływ globalizacji i narastającej liberalizacji handlu w regionach europejskich, ekspertyza dla IGEAT, ekspert: prof. R. Szul.

 

2006

  • Ocena rezultatów programu PHARE CBC w latach 1999-2001 - opracowywana na zlecenie Władzy Wdrażającej Program Współpracy Przygranicznej PHARE, koordynowana przez G.Gorzelaka (2005-2006)

2005

  • Aktualizacja "Koncepcji Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju" - opracowana na zlecenie Rządowego Centrum Studiów Strategicznych, koordynowana przez G.Gorzelaka.
  • Study on the Potential and Needs of the New Member States - opracowana na zlecenie DG Regio, koordynowana przez G.Gorzelaka.

2004

2003

  • Ocena rezultatów programu PHARE CBC w latach 1994-1999 - opracowywana na zlecenie Władzy Wdrażającej Program Współpracy Przygranicznej PHARE, koordynowana przez G.Gorzelaka (2002-2003).

2002

  • Grona przedsiębiorczości w aglomeracji warszawskiej (2001-2002) - opracowana na zlecenie władz Miasta Stołecznego Warszawy przez W. Dziemianowicza i K.Olejniczaka.

1999

  • Konflikty w gospodarowaniu zasobami wodnymi. Źródła i propozycje rozwiązywania- ekspertyza na zlecenie Ministerstwa Ochrony środowiska i Gospodarki Wodnej wykonana przez zespół w składzie B.Jałowiecki, J. Hryniewicz i A.Tucholska.

1998

  • Założenia do Kontraktu dla ściany Wschodniej - ekspertyza wykonana przez zespół w składzie: Z.Gilowska, G.Gorzelak, B.Jałowiecki na zlecenie MUNICIPIUM S.A.
  • Zmiany prawno-instytucjonalne w zakresie organizacji i zasad prowadzenia na szczeblu krajowym polityki regionalnej i udziału instytucji centralnych w przygotowywaniu, ocena współfinansowaniu regionalnych programów restrukturyzacyjnych w oparciu o rozwiązania stosowane w krajach Unii Europejskiej i europejskich krajach OECD (1998). Ekspertyza wykonana na zlecenie Ministerstwa Gospodarki przez zespół w składzie: Z.Gilowska, G.Gorzelak, B.Jałowiecki i K.Sobczak.

1996

  • Wspieranie rozwoju regionalnego przez centralne organy państwa - Raport dla Grupy Roboczej VI Zespołu Zadaniowego ds. Rozwoju Regionalnego Polski - Raport opracowany przez G.Gorzelaka przy udziale J.Bachtlera (University of Strathclyde, Glasgow), Z. Gilowskiej i B.Jałowieckiego zawierał omówienie kierunków rozwoju regionalnego Polski w okresie transformacji. Na podstawie określenia celów strategicznych dla Polski w horyzoncie kilkunastu następnych lat, zostały nakreślone założenia polityki regionalnej kraju. Ich wybór został dokonany z kilku modeli polityki regionalnej. Sugerowany model był konfrontowany z dwoma systemami organizacji państwa: scentralizowanym i zdecentralizowanym, co prowadziło do wniosków o konieczności głębokiej reformy organizacji terytorialnej kraju w kierunku decentralizacji państwa, utworzenia dużych regionów (województw) oraz przywrócenia powiatów. Raport zamykały sugestie metod i instrumentów polityki regionalnej państwa.

Obok prac badawczych i ekspertyz EUROREG przejawia również inicjatywę w zakresie działalności praktycznej. W 1996 r. z inspiracji Instytutu powstał Klub Sukcesu Lokalnego, skupiający burmistrzów i wójtów tych polskich gmin, które osiągnęły w ostatnich latach ponadprzeciętny sukces w zakresie rozwoju lokalnego.