ESSPIN (HORIZON EUROPE) Economic, Social and Spatial Inequalities in Europe in the Era of Global Mega-Trends
NIERÓWNOŚCI JAKO WYZWANIE DLA POLITYK UNIJNYCH
W ciągu ostatnich dwóch dekad polityka rozwojowa UE znalazła się na rozdrożu. Procesy integracji unijnej, kryzys finansowy, pandemia, cyfryzacja gospodarki, globalizacja, kryzys uchodźczy i migracyjny oraz zagrożenia związane z katastrofą klimatyczną zwiększyły poziom nierówności społecznych, gospodarczych i przestrzennych w UE. Stawia to nowe wyzwania przed polityką rozwojową i społeczną. Wzrost nierówności może skutkować niepewnością, napięciami społecznymi i niestabilnością polityczną, które mogą zagrażać podstawowym rozwiązaniom instytucjonalnym i demokracji w Europie.
CEL PROJEKTU
Celem projektu jest zbadanie powiązania nierówności społecznych, ekonomicznych i przestrzennych w UE oraz różnych typów polityk unijnych w celu uczynienia ich bardziej inkluzywnymi i skutecznymi.
Badanie obejmuje diagnozę, modelowanie i zmapowanie współzależności między przyczynami i skutkami nierówności (w tym przyczynowości kołowej). Zbadany zostanie wpływ takich czynników jak np. technologie informacyjno-telekomunikacyjne, integracja gospodarcza, zaufanie instytucjonalne, ekonomia społeczna, globalizacja, pandemia, zaufanie społeczne, kryzys gospodarczy, katastrofa klimatyczna na różne typy nierówności w różnych skalach. Wskazane zostaną empiryczne powiązania między wzrostem gospodarczym a postwzrostem, rozwojem, dobrobytem, nierównością i deprywacją.
Projekt wskaże również rolę rozwiązań instytucjonalnych i systemów zarządzania (zarówno formalnych, jak i nieformalnych) we wdrażaniu skutecznych polityk w niwelowaniu nierówności na różnych poziomach agregacji społecznej i przestrzennej.
ASPEKT PRZESTRZENNY BADANIA
Jednym z celów projektu jest zbadanie występowania nierówności w różnych skalach przestrzennych – od poziomu globalnego do lokalnego – sąsiedztwa i gospodarstwa domowego.
Zrozumienie wpływu nierówności na gospodarstwa domowe jest niezbędnym warunkiem badania, jednak nierówności zwykle mierzy się na wyższym poziomie agregacji. To miasta, funkcjonalne obszary miejskie lub regiony są najbardziej zagrożone katastrofami technologicznymi, demograficznymi i naturalnymi, a zatem tam nierówności występują najsilniej.
Analiza na poziomie mikro uzupełni analizę na poziomie mezo na poziomie miejskim lub regionalnym i dostarczy istotnej dla formułowania przyszłych polityk wiedzy na temat rozprzestrzeniania się nierówności na poziomie społeczności, grupy i gospodarstwa domowego w różnych środowiskach produkcyjnych, społecznych i instytucjonalnych.
Strona internetowa projektu: https://www.esspinhorizon.eu/
Partnerzy:
- Ubareviciene Ruta, van Ham Maarten, Júnio Leandro Basílio, Berzins Maris, Credit Kevin, Silva Diogo, J Harris Richard, Kalm Kadi, Kauppinen Timo, Krisjane Zaiga, Malheiros Jorge, Thomas Maloutas, Manley David J, Oriol Nel-lo, Nevanto Milena, Novotný Ladislav, Ouředníček Martin, Porcel Sergio, Ribardière Antonine, Šimon Martin, Smętkowski Maciej, Spyrellis Stavros, Strömgren Magnus, Van Gent Wouter, Wessel Terje, Tammaru Tiit (2025) A Comparative Study of Socio-Economic Segregation in European Capital City-Regions: From Segregation to Desegregation? Urban Studies.

- Smętkowski Maciej, Wojnar Katarzyna (2025) Wyniki uczniów szkół podstawowych a zróżnicowanie społeczno-przestrzenne Warszawy. Studia Regionalne i Lokalne, 1(99), pp. 29-46.

- Herbst Mikołaj (2024) Differences in local resilience to COVID-19 in Poland. Endogenous determinants versus the aftermath of public policies. Working paper, pp. 19.

- Herbst Mikołaj, Sitek Michał (2023) Education in exile: Ukrainian refugee students in the schooling system in Poland following the Russian–Ukrainian war. European Journal of Education, 58(4), pp. 575–594.

- Chumachenko Artem, Olechnicka Agnieszka, Płoszaj Adam (2025) Bridging Europe’s Innovation Divide: How European Union Research Policy Drives Growth in Less Developed Regions. Stosunki Międzynarodowe – International Relations 2025, 5(11).





